ممكن است شما معني «نارسايي قلب» را ندانيد. مفهوم اين اصطلاح به زبان پزشكي نسبتاً ترسناك است. امّا در واقع اينطور نيست. اگر پزشكتان به شما مي گويد نارسايي احتقاني قلب (CHF) داريد، به اين معني نيست كه قلب شما از تپش باز ايستاده است يا اينكه در شُرُف مُردن هستيد. مفهوم درست اين عبارت اين است كه قلب شما به اندازه لازم خون را پمپ نمي كند.
در نارسايي احتقاني، قلب به كار خود ادامه ميدهد، اما بازده كمتري دارد. درنتيجه نيازهاي بدن به خون غني از اكسيژن (هنگام فعاليت و استراحت) كاملاً تأمين نمي شوند.

نارسايي احتقاني قلب (CHF) وضعيتي است كه قلب ضعيف همراه ميشود با احتباس مايع در بدن.
بسياري از بيماريهاي قلبي ميتوانند موجب نارسايي احتقاني قلب شوند.

وظيفه طبيعي قلب چيست؟

كـار اصـلي قلـب، پمپ مقدار كـافي خون به تمام نقاط بدن است. خون در حال گردش، غذا و اكسـيژن را به بافت هاي بدن مي رساند و ضايعات را از محيط بافت ها خارج ميكند.

مقدار خوني كه قلب پمپ ميكند بستگي به نياز بدن دارد. در استراحت، بدن نياز به مقدار نسبتاً كمي خون دارد. در هنگام فعاليت شديد، بافت ها و ارگان ها نياز به اكسيژن و غذاي بيشتري دارند، بنابراين قلب خون بيشتري پمپ مي كند.

به منظور تأمين نيازهاي گوناگون بدن به خون، قلب تندتر يا آهسته تر كار ميكند و رگها متسع (باز) يا منقبض (بسته) ميشوند تا خون بطور مناسب در بدن توزيع شود. در جريان فعاليت، قلب بيشتر كار مي كند، اما اين حالت فقط در جريان فعاليت رخ نميدهد. تب و برخي از بيماريها نيز موجب ميشوند كه قلب بيشتر كار كند تا نياز هاي بدن به اكسيژن و مواد غذايي اضافي تأمين شود. در شرايط طبيعي، قلب سالم رزرو بسيار زيادي دارد تا كاملاً گردش خون مناسب ايجاد كند.

چه عواملي باعث نارسايي احتقاني قلب ميشوند؟

علل شايع آن عبارتند از....

1- تنگي سرخرگهايي كه خونرساني به ماهيچه قلب را به عهده دارند (بيماري سرخرگ كرونر)
2- حمله قلبي قديمي (انفاركتوس ميوكارد)
3- بافت جوشگاهي موجب اختلال در كار طبيعي ماهيچه قلب ميشود
4-افزايش فشار خون
5- بيماري دريچه قلب بعلت سابقه تب روماتيسمي يا ساير علل
6- بيماري اوليه ماهيچه قلب
7- نواقص داخل قلب كه از زمان تولد وجود دارد (بيماري مادرزادي قلب)
8- عفونت دريچه هاي قلب و / يا ماهيچه قلب (آندوكارديت و / يا ميوكارديت)

هر كدام از اين بيماريها ميتوانند منجر به نارسايي احتقاني قلب شوند. اين بيماريها ميتوانند تغييرات زير را ايجاد نمايند:

كاهش قدرت انقباض ماهيچه،
محدوديت ظرفيت حفرات قلب براي پُر شدن از خون، بعلت مشكلات مكانيكي، يا
پُر شدن بيش از حد حفرات قلب كه در عمل پمپ خون دخالت دارند.
از آنجائيكه روند اين بيماريها معمولاً سالها ادامه دارد، بصورت تيپيك، نارسايي احتقاني قلب بطور ناگهاني ايجاد نمي شود. در حقيقت اين روند بتدريج پيشرفت مي كند.

در نارسايي احتقاني قلب چه چيزي رخ ميدهد؟

هرگاه قلب به اندازه اي كه لازم است خون را پمپ نكند، با هر ضربان، خون كمتري به خارج از قلب پمپ ميشود. بنابراين خوني كه در حال برگشت به قلب است به داخل سياهرگ پس زده ميشود. اين فشار زياد در رگهاي خوني موجب نَشت مايع از ديواره رگ به داخل بافت ها ميشود، بخصوص در پا و ساق پا. تورمي كه ظاهر ميشود بنام اِدِم پا، قوزك پا، ساق پا ناميده ميشود. گاهي اوقات اِدِم به ديواره شكم و كبد نيز گسترش پيدا ميكند. (هميشه اِدِم ناشي از نارسايي احتقاني قلب نيست- فقط پزشك مي تواند اين حالت را تشخيص دهد.)

سمت چپ قلب، خون غني از اكسيژن را از ريه تحويل ميگيرد، سپس آنرا به تمام بدن پمپ ميكند. هرگاه سمت چپ قلب نتواند به ميزان لازم خون را پمپ كند، خون در رگهاي ريه پس زده ميشود. گاهي اوقات مايع از رگهاي ريه به داخل فضاهاي تهويه اي نَشد ميكند. هرگاه اين حالت رخ دهد به آن اِدِم ريه گفته ميشود؛ كه در نتيجه آن تنگي نفس، بيقراري و عدم تحمل فعاليت ظاهر ميشود.

در نارسايي احتقاني قلب، توانايي كليه براي تنظيم سديم (نمك) و آب مختل ميشود. در شرايط طبيعي، سديم از راه ادرار دفع ميشود. درنارسايي احتقاني قلب، سديم در بدن باقي مي ماند و آب را همراه با خود نگاه ميدارد. بدين ترتيب مسئله مايع اضافي در بدن كه قبلاً وجود داشت بدتر ميشود.

مشكل بعدي كه ممكن است فرد مبتلا به نارسايي احتقاني قلب داشته باشد احساس خستگي است. اين وضعيت بدليل گردش خون ناكافي ايجاد ميشود، و بافت ها و ارگانها به اندازه نياز، اكسيژن و غذا دريافت نميكنند.

بدن سعي ميكند نارسايي احتقاني قلب را جبران نمايد. يك راه جبراني در قلب، بزرگ شدن قلب است. هرگاه حفره قلب بزرگ شود، رشته هاي ماهيچه اي آن بيشتر تحت كشش قرار ميگيرند و با قدرت بيشتري منقبض ميشوند، بنابراين قلب خون بيشتري را پمپ ميكند.

راه دوم قلب براي جبران، ضخيم تر شدن توده ماهيچه اي قلب است. در نتيجه، سلولهاي انقباضي قلب بزرگتر ميشوند. بدين ترتيب حداقل براي مدتي، قلب قدرت بيشتري براي پمپ پيدا ميكند. راه آخر قلب براي جبران، تُند شدن ضربان قلب است. اين روش نيز با افزايش مقدار خون پمپ شده در هر دقيقه، موجب بهبود گردش خون مي گردد.
در ابتدا، اين راههاي جبراني به قلب كمك ميكنند كه كار خود را در حد نرمال يا نزديك نرمال انجام دهد. اما، زمانيكه روند بيماري به سمت بدتر شدن پيشرفت داشت، همان پديده جبراني موجب تشديد نارسايي احتقاني قلب ميشود. اين وضعيت به سير نزولي شرايط بيمار كمك ميكند.

علائم نارسايي احتقاني قلب چيست؟

شايع ترين علامت تنگي نفس است كه ناشي از تجمّع مايع در ريه ها ميباشد. غالب اوقات تنگي نفس يك مشكل در هنگام فعاليت است، ليكن اين حالت ممكن است در وضعيت استراحت نيز ظاهر شود. گاهي اوقات، ممكن است تنگي نفس بطور ناگهاني در شب بروز نمايد، و آنقدر شديد باشد كه بيمار از چند بالش استفاده كند تا قسمت فوقاني بدن را بالا نگهدارد. در برخي مواقع بيمار بعلت تنگي نفس از خواب بيدار ميشود.

گرچه شايع ترين علامت نارسايي احتقاني قلب، مشكلات تنفسي است، ليكن تنها علامت آن نميباشد. گاهي بيماران سرفه همراه با خلط صورتي رنگ يا كمي خون آلود دارند. علامت ديگر، ظاهر شدن مايع اضافي در بافت هاي بدن است، كه موجب اِدِم در ساق پاها و بعضي مواقع در شكم (صفحه 3 را مطالعه كنيد) ميشود. اغلب، بيمار افزايش وزن پيدا ميكند. علائمي كه نشانه پمپ ناكافي خون است شامل خستگي، ضعف و ناتواني در فعاليت ميباشد.

بيماران پيرتر كه مبتلا به نارسايي احتقاني قلب هستند ممكن است گيجي و اختلال قدرت تفكر داشته باشند. بيشتر اوقات، پزشك پس از معاينه فيزيكي ميتواند بگويد يك شخص مبتلا به نارسايي احتقاني قلب (CHF) است. پزشك با نگاه كردن به يك بيمار ميتواند علائم تجمع مايع اضافي در بدن را مشاهده كند. پزشك بوسيله گوشي پزشكي، ريه بيمار را گوش ميدهد، و ميتواند متوجه وجود مايع اضافي در ريه ها شود. و با معاينه قلب، دكتر ميتواند بفهمد كه قلب بطور طبيعي كار نميكند.

آيا بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب ميتوانند فعاليت داشته باشند؟

بعنوان يك قاعده كلي، براي بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب بهتر است كه همچنان فعال باشند. با ورزش منظم و خوش اندام ماندن، اين بيماران احساس بهتري دارند و توانايي انجام ورزش هاي بيشتري خواهند داشت.

چنانچه شما نارسايي احتقاني قلب داريد، اين نكته اهميت دارد كه درباره برنامه فعاليت با پزشك خود صحبت كنيد. ممكن است پيش از آغاز يك برنامه ورزشي در منزل، نياز به يك تست ورزش تحت نظارت پزشك (استرس تست) داشته باشيد. ورزش هاي هوازي، مانند پياده روي، شنا يا دوچرخه سواري، ترجيح دارند.

از ورزش هاي ايزومتريك كه مستلزم نگه داشتن نفس، بي طاقت و بي تحمل شدن و بيرون ريختن ناگهاني انرژي است خودداري كنيد. همچنين از وزنه برداري، ورزش هاي رقابتي يا تماسي و فعاليت هايي كه باعث درد قفسه سينه، تنگي نفس، گيجي و احساس سبكي در سر ميشوند اجتناب نمائيد.
بيمـاران مـبتلا به نارسـايي احتقاني قلب، نبايد بلافاصله بعد از غذا خوردن، در هـواي خيلي گرم يا مرطوب، يا زمانيكه احساس راحتي ندارند، ورزش كنند. در هنگام استرس هاي روحي و عاطفي يا بيماري، بخصوص وقتيكه بيمار تب دارد، استراحت اضافي مفيد است.

اكثر بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب از اين مسئله شكايت دارند كه وقتي از خواب بيدار ميشوند احساس خستگي ميكنند، زيرا خوابيدن بصورت طاق باز نفس كشيدن را سخت تر ميكند يا باعث بروز سرفه ميشود. مشكل ديگر اين است كه بدليل نياز به ادرار كردن ممكن است خواب اين بيماران دچار وقفه شود (دفع آب).

جهت بهتر شدن خواب در شب، از بالش ها براي بلند نگه داشتن سر استفاده كنيد و از چرت زدن و مصرف غذا هاي سنگين درست قبل از وقت خواب احتراز كنيد. همچنين درباره تغيير زمان مصرف داروها با پزشكتان صحبت كنيد- بخصوص ديورتيك ها (داروهايي كه ادرار را افزايش مي دهند). ممكن است با اين كار نياز به ادرار كردن كه اغلب در هنگام شب عارض ميشود از بين برود.

چگونه نارسايي احتقاني قلب درمان ميشود؟

نارسايي احتقاني قلب تقريباً هميشه قابل درمان است. با درمان صحيح و تنظيم بعضي شيوه هاي زندگي روزانه، معمولاً بيماران احساس بهبودي فراواني ميكنند. درمان بايد:

خستگي را كاهش دهد
تنگي نفس و ورم را كم كند
سطح انرژي بهتري حفظ گردد و توانايي فعاليت بيشتر شود
از پيشرفت يبماري جلوگيري شود يا سرعت آن كاهش يابد
امكان افزايش طول عمر و راحتي بيشتر بيماران فراهم گردد

اولين گام محدود كردن مصرف نمك (سديم)، نگهداري پتاسيم و منيزيم خون در حد نرمال، و كنترل وزن است.

در بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب و اختلال عملكرد قلب، بايد همواره محدوديت مصرف نمك رعايت شود. مصرف نمك اضافي همراه است با احتباس آب، افزايش كار قلب، و بروز تنگي نفس و تورم قوزك پاها.

مصرف زياد نمك ميتواند موجب عدم تعادل در مواد معدني مهم بدن، مانند پتاسيم و منيزيم شود.
اكثر مردم بيش از مقدار مورد نياز از نمك استفاده ميكنند. در اينجا برخي از نكات در ارتباط با محدوديت مصرف نمك ذكر ميشود:

نمكدان را از روي ميز غذا برداريد. اين كار تا 30 درصد مصرف نمك را كاهش ميدهد.
از چاشني هاي كم نمك استفاده كنيد. پُخت و پَز بدون نمك نيز ميتواند 30 درصد ديگر دريافت نمك شما را كاهش دهد.

سبـزي هاي تـازه و سايـر غـذا هـاي كـم نمك را جايگزين كنسرو و غذا هاي از پيش آماده شده نمائيد.
همواره برچسب روي غذا ها را بخوانيد تا مقدار نمك آنرا بدانيد. احتمالاً نوع كم نمك اين غذاي مطلوب قابل دسترس است.

درباره جايگزين هاي نمك با پزشكتان صحبت كنيد. (اين مواد شامل پتاسيم تكميلي هستند كه ممكن است براي شما مناسب باشند يا نباشند).

كارهايي كه نبايد انجام دهيد شامل......

از چاشني هايي كه طعم نمكي دارند استفاده نكنيد.
از غذا ها يا شب چره هايي كه نمك دارند استفاده نكنيد. يكبار ديگر برچسب روي آنها را بخوانيد.
داروهايي كه براي درمان سردرد يا سوزش معده استفاده ميشوند و حاوي بيكربنات سديم يا كربنات سديم هستند مصرف نكنيد.

بيمارانيكه نارسايي احتقاني قلب دارند بايد هر روز صبح خودشان را وزن كنند. ممكن است اولين نشانه تجمع مايع در بدن، افزايش وزن در مدت چند روز متوالي باشد كه موجب نفس تنگي و ورم ميشود. همچنين اين بيماران بايد درباره ميزان مايعي كه روزانه ميتوانند بياشامند و در مورد تغييرات وزنشان با پزشك گفتگو كنند.

درمان داروئي

معملاً درمان نارسايي احتقاني قلب به معني استفاده از داروهاي اختصاصي است. چنانچه داروئي براي شما تجويز شد، دقيقاً دستورات آنرا اجرا كنيد.

در حال حاضر مهار كننده هاي آنزيم مبّدل آنژيوتانسينACE * اولين انتخاب داروئي براي درمان نارسايي احـتقـاني قـلب اســت.
ثابـت شده است كه اين داروها سرعت پيـشرفت نارسايي قلبي را آهسته ميكنند. مهار كننده هاي ACE مانع توليد آنژيوتانسين در بدن ميشوند؛ اين ماده در خون باعث انقباض رگهاي خوني و افزايش فشار خون ميشود. مهار كننده هاي ACE شامل كاپتوپريل Captopril، Enalapril و Lisinopril ، و ساير داروهاي مشابه ميشود.

معمولاً به بيماران با نارسايي احتقاني قلب قرص ادرار (مدرّ) تجويز ميشود، تا بدن از آب و نمك اضافي خلاص شود. اين امر موجب آسانتر شدن كار قلب ميشود. امّا قرص هاي ادرار ممكن است عوارضي داشته باشند.

يكي از مهمترين و شايعترين عوارض برخي دارو هاي مدرّ، از دست دادن پتاسيم است. وجود پتاسيم براي كار طبيعي بدن ضروري است. همچنين، پتاسيم موجب نگهداري ثبات الكتريكي قلب و سيستم عصبي ميشود. اگر شما داروي مدّري استفاده ميكنيد كه موجب از دست رفتن پتاسيم ميشود، سعي كنيد سطح پتاسيم خون را در حد بالائي نگهداريد مگر اينكه پزشكتان دستوري غير از اين داده باشد.

تعدادي از ميوه ها و سبزي ها، غني از پتاسيم هستند. موز، طالبي، گرمك، پرتقال و گريپ فروت، و سيب زميني نمونه هاي آن هستند. چنانچه به اندازه كافي پتاسيم در رژيم خودتان دريافت نكنيد، ممكن است پزشكتان پتاسيم را بصورت مكمل براي شما تجويز كند.

* Angiotensin- Converting Enzyme Inhibitors

اين نكته مهم را بايد يادآوري كنيم كه مقدار پتاسيم خيلي زياد، ميتواند خطرناك و حتي كُشنده باشد. چنانچه شخصي نارسايي كليه داشته باشد يا كليه ها نتوانند به اندازه كافي پتاسيم دفع نمايند- يا اگر دارو هاي خاصي مصرف ميكند- پزشك بايد براي پيشگيري از افزايش پتاسيم بدن راهنمايي هاي ويژه اي به وي ارائه نمايد.

تمام انواع دارو هاي مدّر موجب از دست دادن پتاسيم اضافي نميشوند. مدّرهاي «نگهدارنده پتاسيم» موجب كاهش پتاسيم نميشوند، بنابراين شما به پتاسيم اضافي نياز نداريد.

دارو هاي بلوك كننده گيرنده بتا (بتا بلوكر) باعث كاهش تمايل قلب به ضربان تند تر ميشوند. اين دارو ها موجب مهار گيرنده هاي خاص (گيرنده هاي بتا) در سلول هاي قلبي را ميگردند. اين امر تأثير پيام رسانهاي شيميايي كه باعث افزايش ضربان قلب مي شوند را كاهش ميدهد. بدين ترتيب قلب آهسته تر كار ميكند و فشار خون كاهش مي يابد.

اغلب اوقات دارويي بنام ديژيتال (ديگوكسين Digoxin) براي تقويت عمل پمپاژ ماهيچه قلب تجويز ميشود. بوسيله يك آزمايش خون ميتوان ميزان ديژيتال را در بدن اندازه گيري نمود. پزشك ممكن است همين حالا يا بعداً اين آزمايش را دستور دهد تا بداند بيمار مقدار خيلي زياد، خيلي كم يا مقدار مناسب از اين دارو دريافت نموده است.

هـرگاه مقدار ديـژيتال در خون خيلي زياد شود، بيماران ممكن است بي اشتهايي، تهوع و استفراغ، و سردرد داشته باشند. همچنين ممكن است ريتم قلب اين بيماران نامنظم، يا خيلي تُند يا خيلي كُند شود. چنانچه اين عوارض ظاهر شد، بلافاصله آنها را به پزشكتان اطلاع دهيد.

وازوديلاتورها (vasodilators) نوع ديگري از داروهايي هستند كه اغلب تجويز مي شوند. اين داروها موجب اتّساع رگهاي خوني ميشوند، در نتيجه جريان خون آسانتر ميشود و كار قلب كاهش مي يابد. مهار كننده هاي آنزيم مبّدل آنژيوتانسين (ACE) (صفحه 9 را مطالعه كنيد) يك نوع وازوديلاتور هستند، ولي هر فردي اين داروها را تحمل نمي كند. بنابراين ساير وازوديلاتورها تجويز ميشوند.

بـرخي وازوديـلاتورها، مانند نيترات ها (نيتروگليسيرين nitroglycerin ، ايزوسوربايد دي نيترات isosorbide dinitrate) عمدتاً باعث اتّساع سياهرگ ها ميشوند. ساير وازوديلاتورها (هيدرالازين hydralazine) بيشتر روي سرخرگها اثر ميكنند. همچنين بعضي از وازوديلاتورها روي سلولهاي ماهيچه قلب عمل ميكنند و مانع بزرگتر شدن قلب و پيشرفت بيماري ميشوند.

جرّاحي

راه ديگر درمان نارسايي احتقاني قلب، جرّاحي است. ممكن است دريچه آسيب ديده قلب ترميم شود يا با يك دريچه مصنوعي تعويض شود. اغلب اوقات نواقص مادرزادي قلب كه منجر به نارسايي احتقاني قلب شده را ميتوان به روش جرّاحي اصلاح نمود. در آخر، گاهي اوقات براي درمان نارسايي احتقاني قلب، عمل جراحي كرونري باي پاس توصيه ميشود.

دستگاه كمكي بطن چپ (LVAD) left ventricular assist device يك وسيله مكانيكي شبيه پمپ است كه به روش جرّاحي آنرا تعبيه ميكنند. اين وسيله به قلبي كه نميتواند بطور مؤثر كار كند كمك ميكند كه توانايي پمپاژ قلب حفظ شود. برخي اوقات به اين دستگاه «يك پل تا رسيدن به پيوند قلب» گفته ميشود.

بعضي از بيماران آنچنان نارسايي شديد احتقاني قلب دارند كه نميتوان با دارو يا جراحي به آنها كمك كرد. ممكن است در اين بيماران لازم شود كه قلب قديمي و بيمار با يك قلب جديد و سالم عوض شود. هر سال بيش از 2000 آمريكايي تحت عمل پيوند قلب قرار ميگيرند.
اين روش بطور چشمگيري طول عمر و كيفيت زندگي بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب را بهبود بخشيده است.

پيشنهاد آخر

نارسايي احتقاني قلب وضعيت نااميد كننده اي نيست. در بيشتر موارد داروها ميتوانند بطور مؤثري مفيد باشند. در صورت استفاده از مراقبت پزشكي خوب، پيروي از توصيه هاي پزشك و شناخت بيماري زمينه اي و درمان آن، بسياري از بيماران مبتلا به نارسايي احتقاني قلب بايستي قادر باشند زندگي كامل و فعالي داشته باشند.

هر قدر علل نارسايي احتقاني قلب بهتر شناخته شوند، روش هاي درماني جديدتري در مراكز تخصصي پزشكي ارائه ميشوند. اين درمانهاي جديد با متوقف كردن يا معكوس نمودن جريان بيماري زمينه اي كه باعث شروع و پيشرفت نارسايي احتقاني قلب شده، موجب بهبود كيفيت زندگي بيماران ميشوند.

علائم هشدار دهنده حمله قلبي

برخي از حملات قلبي ناگهاني و شديد هستند، ليكن اكثر اين حملات قلبي بطور آهسته با درد يا ناراحتي خفيف شروع ميشوند. در اينجا بعضي از علائمي كه ميتوانند نشانه يك حمله قلبي در حال وقوع باشند ذكر ميگردند.

ناراحتي قفسه سينه. بيشتر حملات قلبي بصورت احساس ناراحتي در مركز قفسه سينه كه بيش از چند دقيقه طول ميكشد، يا مدتي قطع ميشود و دوباره برميگردد نمايان ميشوند. اين ناراحتي ميتواند بصورت احساس فشار ناراحت كننده، فشردگي، احساس پُري يا درد باشد.

ناراحتي در ساير نواحي قسمت بالاي بدن. علائم ميتواند شامل درد يا ناراحتي در يك يا هر دو بازو، ستون فقرات پشت، گردن، فك يا شكم باشد.

تنگي نفس. اين احساس معمولاً همراه با احساس ناراحتي در قفسه سينه است. ليكن اين مشكل ميتواند قبل از ناراحتي قفسه سينه ظاهر شود.

ساير علائم. اين علائم شامل عرق سرد، تهوع يا احساس سبكي سر ميباشد.

چنانچه خود شما يا كسي كه همراه شما است احساس ناراحتي در قفسه سينه داشتيد، بخصوص اگر همراه با يك يا چند علامت ديگر نيز بود، بيش از چند دقيقه تحمل نكنيد. (در 5 دقيقه اول) با تلفن طلب كمك كنيد. شماره تلفن اورژانس را بگيريد و درخواست كنيد كه مستقيماً به يك بيمارستان برويد. (تقريباً هميشه سريعترين راه براي درمان نجات بخش، تماس تلفني با مركز اورژانس است.)
اگر خود شما علائم و ناراحتي هاي فوق را داشتيد، و دسترسي به سرويس هاي اورژانس پزشكي ميّسر نبود، از شخصي بخواهيد كه شما را بوسيله اتومبيل مستقيماً به بيمارستان برساند. شخصاً رانندگي نكنيد، مگر اينكه هيچ راه ديگري وجود نداشته باشد.

علائم هشداردهنده سكته مغزي

احساس كرختي يا ضعف ناگهاني در صورت، بازو و يا ساق پا، بخصوص در يك طرف بدن.
احساس گيجي ناگهاني، اشكال در صحبت كردن يا اختلال ناگهاني درك مفاهيم.
اشكال ناگهاني در بينايي يك يا دو چشم.
اختلال ناگهاني در راه رفتن، گيجي، اختلال تعادل.
سردرد شديد، ناگهاني بدون علت شناخته شده.
همه اين علائم هشدار دهنده در يك سكته مغزي ظاهر نميشود. اگر بعضي از اين علائم نمايان شدند منتظر نمانيد، فوراً كمك بخواهيد. سكته مغزي يك اورژانس پزشكي است ـــ شماره تلفن اورژانس (115) را بگيريد.

انجمن اینترنتی مسلمانان

 عصبانی شدن واکنشی است که انسان روزانه در برابر حوادث و وقایع مختلف, از خود بروز میدهد.

منبع: جام جم.

رئيس اداره سلامت وزارت بهداشت همراه با آغاز طرح سنجش سلامت نوآموزان خبري مي‌دهد كه تاكيدي بر هشدار كارشناسان تغذيه و سلامت نسبت به چاقي و سوء‌تغذيه كودكان در ايران است. بر اساس گفته او، 5/13 درصد نوآموزان بدو ورود به دبستان، مطابق با نتايج طرح سنجش سلامت سال گذشته، در معرض چاقي، 5/3‌درصد چاق و كم‌تحرك و 12 درصد از نظر قد به سن و وزن به سن مشكل دارند. در واقع بر اين اساس حدود 30 درصد از اين كودكان تغذيه درستي ندارند و با پرخوري و بد خوري مواجه هستند.

کلسترول ماده ای است از جنس چربی که در تمام سلول های بدن وجود دارد و در ساخت دیواره ی سلولی و برخی هورمون ها نقش مهمی را ایفا می کند. مولکول های چربی پس از جذب از روده در سیستم گردش خون توسط کلسترول حمل می شوند. قسمت اعظم کلسترول در داخل بدن و توسط کبد ساخته می شود و بقیه آن با مصرف غذاهای پر کلسترول و پر چرب وارد بدن می شود.

انواع کلسترول

1- کلسترولLDL: این نوع کلسترول خاصیت چسبندگی دارد و به راحتی به جدار داخلی دیواره ی رگ ها می چسبد و باعث باریک شدن و در نهایت انسداد مجرای داخلی رگ ها می گردد. از این رو به کلسترول بد معروف است.

2- کلسترولVLDL: این نوع کلسترول مولکول های چربی را از کبد به دیگر قسمت های بدن حمل می کند و بعد از انتقال چربی به بافت ها تبدیل به کلسترولLDLمی گردد.

3- کلسترولHDL: این نوع کسترول، کلسترول هایLDL موجود در طول دیواره ی رگ ها را پیدا کرده و به آن ها می چسبد و آن ها را از جدار رگ ها پاک می کند و از باریک شدن و انسداد رگ ها جلوگیری می نماید. به همین جهت به کلسترول خوب معروف است.

میزان مناسب کلسترول خون چقدر است؟

اگر کلسترول خون شخص کمتر از 200 میلی گرم در دسی لیتر خون باشد نشانه ی بسیار خوبی برای سلامت یک قلب سالم است. اما اگر کلسترول خون بین 200 تا 239 میلی گرم در دسی لیتر خون باشد شخص در مرز خطر بالا رفتن کلسترول و خطر ابتلا به حمله ی قلبی قرار دارد و زمانی که کلسترول خون بالاتر از 240 میلی گرم در دسی لیتر خون باشد خطر حمله ی قلبی را باید جدی گرفته و حتماً میزان آن را به وسیله ی دارو و رژیم غذایی و یا هر دو کاهش داد.

اگر فردی همراه با کلسترول بالا مبتلا به فشار خون بالا نیز باشد احتمال خطر حمله ی قلبی به 6 برابر می رسد و اگر این فرد سیگاری هم باشد احتمال خطر به 20 برابر یا بیشتر خواهد رسید

گیاهان ضد کلسترول هستند

به طور کلی تمام گیاهان مانند سبزیجات، حبوبات و غلات فاقد کلسترول اند. اما در بین آن ها موادی مانند جو، کدو، شوید و سیر اثر ضد کلسترول بسیار قوی تری را بروز می دهند که دلایل آن مربوط به وجود اسید چرب امگا- 3، پکتین، فیبر و بتاکاروتن وغیره می باشد.

سویا نیز باعث کاهش کلسترول خون می شود. سویا به سه دلیل باعث کاهش کلسترول خون می گردد:

1- فاقد کلسترول است.

2- حاوی پروتئین است، چرا که پروتئین کلسترول خون را کاهش می دهد.

3- اکثر چربی های موجود در سویا از نوع چربی های غیر اشباعPUFA است.

بنابراین در افراد مبتلا به کلسترول بالا سویا می تواند به عنوان یک منبع پروتئین غذا باشد و تا حد زیادی جایگزین گوشت گردد.

مواد غذایی غیر مجاز برای افراد دارای کلسترول بالا

غذاهای سرخ شده- لبنیات پر چرب- غذاهای آماده مانند سوسیس، کالباس و پیتزا- چربی های اشباع شده مانند روغن های حیوانی و گیاهی جامد و کره- امعاء و احشاء حیوانی مانند دل، جگر، قلوه، سیرابی و مغز- میگو و گوشت های پر چرب (حتی الامکان باید چربی های قابل رویت جدا شوند)- دسرهای چرب - انواع کلوچه، کیک، شیرینی ها مخصوصاً شیرینی تر- روغن نارگیل - سس های سالاد - انواع شکلات ، چیپس و پفک- زرده تخم مرغ هم محدود به 3-2 عدد در هفته می شود.

تاثیر رژیم غذایی در کاهش کلسترول خون

با ایجاد تغییر در نوع غذاها می توان میزان کلسترول خون را کاهش داد. مقدار کلسترول خون تحت تاثیر مواد غذایی مصرفی و نیز ارث می باشد اما با کاهش چربی های غذایی می توان زمینه ارثی را تا حدودی کنترل نمود. کاهش کلسترول خون با کاهش دریافت کلسترول و چربی رژیم و افزایش مصرف فیبرهای غذایی محلول و ثابت نگه داشتن وزن در حد مناسب امکان پذیر است. همراه با کاهش مصرف چربی های جامد باید غذاهای غنی از نشاسته مانند نان و سیب زمینی آب پز یا کبابی، غلات و حبوبات، میوه و سبزیجات، شیر و لبنیات کم چرب و همچنین روغن زیتون مصرف شود.

در افراد دچار اضافه وزن و کلسترول خون بالا، کاهش وزن کمک شایانی می کند

لطفاًً برای دریافت ادامه مطلب به سایت منبع مراجعه فرمایید:

آموزش

1 - مصرف آب  سالم و گوارا را به ميزان قابل توجهي در روز توصيه مي ‌کنم. يک ليوان آب ميوه ي رقيق شده با اندکي پودر ويتامين C ، موجب بهبود عملکرد دستگاه ايمني و ترميم سرخرگ‌ها مي ‌شود.

2 - مصرف نان‌ها و مواد کربوهيدراتي تهيه شده از آردهاي سفيد و بدون سبوس (تصفيه شده) را به حداقل برسانيد و از نان های سبوسدار  به خصوص حاوي سبوس جو دو سر استفاده کنيد.

3 - مصرف قند و شکر و ساير فرآورده‌هاي تهيه شده از آنها مثل نوشابه‌ها، مربا، ژله، شکلات، کيک‌ها و شيريني‌ها را محدود يا حذف کنيد.

4 - تحقيقات ثابت کرده است که کودکان پيش دبستاني که هر روز 4 وعده ميوه و سبزي و دو وعده لبنيات مصرف مي ‌کنند، در نوجواني فشار خون پايين‌ تري نسبت به ساير افراد دارند و در اصل احتمال ابتلا به حمله ي قلبي، سکته و ساير بيماري هاي ناتوان ‌کننده در افرادي که زودتر به فشار خون مبتلا مي ‌شوند، بيشتر است.

5 – سعي کنيد غذا را کامل بجويد و حتماً غذاي خود را در محيطي آرام و به دور از استرس و تشنج ميل فرماييد.

6 - با اجتناب از مصرف غذاهاي خيلي گرم يا خيلي سرد، اعمال هضمي را بهبود بخشيد.

7 - نوشيدن هر نوع نوشيدني را با غذا و در کنار غذاي اصلي به دليل تداخل در هضم محدود کنيد.

8 - از مصرف غذاهاي سرخ کرده يا غذاهايي که در درجه ي حرارت‌هاي بسيار بالا و يا با مدت زمان طولاني تهيه مي ‌شوند، خودداري کنيد و به خاطر داشته باشيد، استفاده ي چند باره از روغن‌هاي آشپزي عاملي در بالا بردن فشار خون است.

فشار خون‌ بالا عبارت‌ است‌ از افزايش‌ فشار وارده‌ از جريان‌ خون‌ به‌ ديواره‌ رگ‌هاي‌ خوني‌. فشار خون‌ بالا گاهي‌ «كشنده‌ بي‌سر و صدا» ناميده‌ مي‌شود زيرا تا مراحل‌ انتهايي‌ اكثراً هيچ‌ علامتي‌ ندارد. توجه‌ داشته‌ باشيد كه‌ فشار خون‌ به‌طور طبعي‌ در اثر استرس‌ و فعاليت‌ بدني‌ بالا مي‌رود، اما فردي‌ كه‌ دچار بيماري‌ فشار خون‌ بالا است‌، به‌ هنگام‌ استراحت‌ نيز فشار خونش‌ بالاتر از حد طبيعي‌ قرار دارد.

علايم‌ شايع‌

معمولاً علامتي‌ وجود ندارد مگر اين‌ كه‌ بيماري‌ شديد باشد. علايم‌ زير مربوط‌ به‌ بالارفتن‌ فشار خون‌ به‌طور بحراني‌ هستند: سردرد؛ خواب‌آلودگي‌؛ گيجي‌ كرختي‌ و مور مور شدن‌ در دست‌ها و پاها سرفه‌ خوني‌؛ خونريزي‌ از بيني‌ تنگي‌ نفس‌ شديد

علل‌

معمولاً ناشناخته‌ است‌. تعداد كمي‌ از موارد در اثر مشكلات‌ زير ايجاد مي‌شوند: بيماري‌ مزمن‌ كليه‌ تنگ‌ شدگي‌ سرخرگ‌ آئورت‌ اختلال‌ در بعضي‌ از غدد درون‌ريز تصلب‌ شرايين‌

عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر

سن‌ بالاي‌ 60 سال‌ چاقي‌؛ سيگار كشيدن‌، استرس‌ وابستگي‌ به‌ الكل‌ رژيم‌ غذايي‌ حاوي‌ نمك‌ يا چربي‌ اشباع‌ شده‌ زياد پشت‌ ميز نشيني‌ عوامل‌ ژنتيكي‌ سابقه‌ خانوادگي‌ فشار خون‌ بالا، سكته‌ مغزي‌، حمله‌ قلبي‌ يا نارسايي‌ كليه‌ مصرف‌ قرص‌هاي‌ تنظيم‌ خانواده‌، استروييدها و بعضي‌ از انواع‌ داروهاي‌ مهاركننده‌ اشتها يا دكونژستان‌ها

پيشگيري‌

در حال‌ حاضر راه‌ خاصي‌ براي‌ پيشگيري‌ از فشار خون‌ بدون‌ علت‌ مشخص‌ وجود ندارد. اگر سابقه‌ خانوادگي‌ فشار خون‌ بالا وجود داشته‌ باشد، فشار خون‌ بايد مرتباً كنترل‌ شود. اگر فشار خون‌ بالا زود تشخيص‌ داده‌ شود، زمان‌ با تغيير رژيم‌ غذايي‌، ورزش‌، كنترل‌ استرس‌، ترك‌ دخانيات‌، ننوشيدن‌ الكل‌، و دارو معمولاً باعث‌ پيشگيري‌ از بروز عوارض‌ مي‌شود.

عواقب‌ مورد انتظار

با درمان‌ مي‌توان‌ از عوارض‌ پيشگيري‌ نمود (البته‌ به‌ غير از اثرات‌ جانبي‌ احتمالي‌ داروها) اميد به‌ زندگي‌ تقريباً در حد طبيعي‌ است‌. بدون‌ درمان‌، اميد به‌ زندگي‌ كاهش‌ مي‌يابد زيرا احتمال‌ حمله‌ قلبي‌ يا سكته‌ مغزي‌ زياد مي‌شود.

عوارض‌ احتمالي‌

سكته‌ مغزي‌ حمله‌ قلبي‌ نارسايي‌ احتقاني‌ قلب‌ و ورم‌ ريه‌ نارسايي‌ كليه‌

درمان‌

اصول‌ كلي‌

بررسي‌هاي‌ تشخيصي‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ آزمايش‌ خون‌، نوار قلب‌، آنژيوگرافي‌ (عكس‌برداري‌ از عروق‌ با كمك‌ تزريق‌ ماده‌ حاجب‌ و تاباندن‌ اشعه‌ ايكس‌) و نيز ساير عكس‌برداري‌ها باشد. اهداف‌ درمان‌ با توجه‌ به‌ ويژگي‌هاي‌ هر فرد تعيين‌ خواهند شد و ممكن‌ است‌ شامل‌ كم‌كردن‌ وزن‌؛ ترك‌ دخانيات‌؛ برنامه‌ ورزش‌ مناسب‌؛ و تغيير شيوه‌ زندگي‌ براي‌ كاهش‌ استرس‌ باشند. گرفتن‌ فشار خون‌ خودتان‌ را فرا بگيريد و روزانه‌ فشار خون‌ را اندازه‌گيري‌ كنيد.

داروها

در صورتي‌ كه‌ اقدامات‌ محافظه‌كارانه‌ اثر نداشته‌ باشند، با استفاده‌ از داروهاي‌ ضد فشار خون‌ مي‌توان‌ فشار خون‌ را پايين‌ آورد. از مصرف‌ داروهاي‌ سرماخوردگي‌ و سينوزيت‌ خودداري‌ كنيد. اين‌ داروها حاوي‌ افدرين‌ و پسوافدرين‌ هستند كه‌ باعث‌ افزايش‌ فشار خون‌ مي‌شوند.

فعاليت‌

فعاليت‌ طبيعي‌ همراه‌ با برنامه‌ ورزشي‌ حداقل‌ 3 بار در هفته‌. ورزش‌ باعث‌ كم‌ شدن‌ استرس‌ و حفظ‌ وزن‌ بدن‌ در حد ايده‌آل‌ مي‌شود. ورزش‌ حتي‌ ممكن‌ است‌ فشار خون‌ را نيز پايين‌ آورد. در مورد نوع‌ و مقدار ورزش‌ با پزشك‌ خود يا فيزيولوژيست‌ ورزشي‌ مشورت‌ كنيد.

رژيم‌ غذايي‌

رژيم‌ غذايي‌ كم‌ نمك‌  در صورت‌ اضافه‌ وزن‌، رژيم‌ لاغري‌ مناسب‌

در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد

اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ فشار خون‌ بالاي‌ بحراني‌ را داريد. اگر در صورتي‌ كه‌ درد قفسه‌ سينه‌ رخ‌ دهد. اين‌ ممكن‌ است‌ يك‌ مورد اورژانس‌ باشد. سريعاً درخواست‌ كمك‌ كنيد! اگر علي‌رغم‌ درمان‌، علايم‌ فشار خون‌ بالا ادامه‌ داشته‌ باشند. اگر علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ ظاهر شوند. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند

منبع : سلامتيران

فشار خون همه كودكان مبتلا به دیابت باید اندازه گیری شود.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر ، پژوهشگران با درج مقاله ای در آخرین شماره نشریه پزشكی مراقبت دیابت اعلام كردند : آن دسته از مبتلایان به دیابت نوع یك كه در دوره كودكی به پرفشاری خون دچارند ، در بزرگسالی نیز بیش از دیگران در خطر ابتلا به پرفشاری خون و عوارض آن قرار دارند.
پژوهشگران در آلمان با بررسی چندین ساله 868 فرد مبتلا به به دیابت نوع یك متوجه شدند : در صورتی كه فشارخون كودكان مبتلا به دیابت از همان ابتدا كنترل شود ، احتمال آنكه در آینده به عوارض پرفشاری خون دچار شوند ، كاهش می یابد.
دیابت و پرفشاری خون از شایعترین علل معلولیت و مرگ و میر در جهان است.

منبع:  http://tehran.blogfa.com

سومین  علت مرگ و ناتوانی در ایلات متحده و کشورهای صنعتی اروپایی است .به طور متوسط هر 45 ثانیه  یک سکته مغزی اتفاق می افتد و هر سه دقیقه  یک نفر را می کشد. از هر پنج مرگ ناشی از سکته مغزی ، دو مورد در مردان و سه مورد در زنان اتفاق می افتد.عوامل خطراین بیماری شامل افزایش سن ،افزایش فشارخون ، دیابت ، کلسترول بالا و سیگار کشیدن است . علائم این بیماری عبارتند از کرختی  یا ضعف ناگهانی  خصوصا در یک طرف بدن ، تکلم مشکل یا صحبت کردن نامفهوم ، اشکال در دید در یک  یا هر دو چشم ، سرگیجه و فقدان تعادل ناگهانی ، کاهش  یا از دست دادن  هوشیاری ، درد قفسه سینه و تنفس  کوتاه که سه علامت آخر ، بیشتر در زنان دیده می شود.

مهم ترین  عامل خطر سکته مغزی چیست ؟

فشارخون بالا مهم ترین عامل خطر برای این بیماری است .البته این عامل قابل کنترل است و می توان آن را به  سطوح نرمال کاهش داد.سایر عوامل خطر که به طور برابر قابل کنترل هستنتد ، به ترتیب شامل بیماری قلبی عروقی  و کشیدن سیگار می باشد.خطر سکته مغزی با فشارخون مستقیما تغییر می کند، به این معنی  که هنگامی که فشارخون افزایش می یابد ، خطر سکته مغزی نیز افزایش  پیدا می کند . جنسیت تاثیری روی فشارخون ندارد و زنان  با فشارخون بالا همانند  مردان در معرض خطر سکته مغزی هستند.سن ، اثر فشارخون بالا را کمتر نمی کند.فشارخون بالا در سن 60 سالگی  به  اندازه همین مقدار در سن 40 سالگی  خطرآفرین است. کاهش فشارخون ، احتمال سکته  مغزی را به طور قابل ملاحظه ای کم می کند.فشارخون بالا از طرق زیر قابل کنترل است : پیروی از یک رژیم غذایی سالم ، ورزش کردن به طور صحیح و ثبات وزن .

آزیتا مقصودی

منبع: پایگاه پزشکی شفا